Kontra atak
Kontra atak, topu geri kazandıktan hemen sonra, rakip dengesini toparlamadan önce ondaki düzensizlikten yararlanmak için başlatılan hızlı bir ataktır. Hıza, az pasa ve kaleye yönelik çok direkt oyuna dayanır.
Her top kaybı bir anlık düzensizlik yaratır: hücumdaki oyuncular yerlerinden çıkmıştır, bekler öne çıkmıştır, alanlar açılır. Kontra atak, yani hızlı hücum geçişi, bu birkaç saniyeden yararlanır. Temiz bir top kazanımına, ileriye yapılan ilk pasa ve savunma arkasına koşabilecek hızlı oyunculara dayanır. Amaç, savunma yeniden toparlanmadan önce üç dört pasla kalecinin karşısına çıkmaktır.
Derin veya orta blokta savunan ve topu rakibe bırakan takımların doğal silahıdır. 2016’da ligin en düşük topa sahip olma oranlarından biriyle İngiltere şampiyonu olan Leicester ünlü bir örnektir. Bu stil çoğu zaman az ama kaliteli şut üretir: kaleciyle karşı karşıya kalınan bir pozisyon, uzaktan umutsuz bir denemeden çok daha fazla xG değerindedir.
Bir maçı okumak için stillerin nasıl çatıştığına bakılır. Kontra atak takımı, rakip topu istediğinde rahattır; oyunu kendisinin kurması gerektiğinde, örneğin iç sahada geride duran bir takıma karşı, çok daha az rahattır. Bu yüzden topa sahip olma tek başına yanıltıcıdır: %40 topa sahip olmak, hızlı atakları maçın en iyi pozisyonlarını yaratmışsa, takımın ezildiği anlamına gelmez.
Örnek
Bir takım topu kendi yarı sahasında kazanır ve üç pasla, on saniyeden kısa sürede forvetini kaleciyle karşı karşıya bırakır. Bu şut 0,3 ile 0,4 xG değerinde olabilir; her biri 0,06 xG’lik beş altı uzak mesafeli deneme kadar.
Elofoot bunu nasıl kullanıyor?
Elofoot, yapay zeka analizinde her takım için 0 ile 100 arasında, 5’e yuvarlanmış bir direkt oyun endeksi hesaplar: 105 eksi beklenen topa sahip olma, ortalama şut hacmine göre en fazla 8 puan düzeltilir, ardından 25 ile 85 arasında sınırlanır. %40 topa sahip olma ve maç başına 10 şutla: 105 − 40 − 3 = 62, yani direkt oyuna yatkın 60’lık bir endeks. Bu bir eğilim tahminidir, kontra atak sayımı değildir.
Sıkça sorulan sorular
- Kontra atak ile geçiş arasındaki fark nedir?
- Geçiş, savunmadan hücuma ya da tersine her türlü geçiştir. Kontra atak ise rakip düzenini toparlamadan vurmayı hedefleyen hızlı bir hücum geçişidir.
- Kontra atak takımları neden topa az sahip olur?
- Çünkü rakibi öne çekmek ve arkasında boşluk yaratmak için topu bilerek rakibe bırakırlar. Etkinlikleri topla geçirilen süreyle değil, pozisyonlarının kalitesiyle değerlendirilir.
- Takımlar kontra ataklara karşı nasıl korunur?
- Hücum ederken topun arkasında oyuncu bırakarak, topu kaybeder kaybetmez pres yaparak (karşı pres) ya da kart görme riskini göze alıp taktik faul yaparak.