Maç tahmini sözlüğü

xG, 1X2, Asya handikapı, value bet, skor tahmini, Poisson dağılımı… İşte maç tahmini, maç analizi ve bahis terimleri, sade bir dille. Her tanım doğrudan konuya girer ve bir örnekle açıklanır.

Bahis ve oranlar

Maç marketleri, oranlar ve bahis türleri, jargonsuz anlatım — riskleri de dahil. · 21 tanım

1X2, bir futbol maçının üç olası sonucunu ifade eder: 1 = ev sahibi kazanır, X = beraberlik, 2 = deplasman kazanır. Türkiye’de MS 1 / MS X / MS 2 olarak da bilinir. Bir 1X2 tahmini her sonucun olasılığını verir; tutarlı olasılıkların toplamı her zaman %100 olmalıdır.

Alt/üst (toplam gol)

Alt/üst, maçtaki toplam gol sayısını bir baremle karşılaştırır (en yaygını 2,5). “2,5 üst” 3 veya daha fazla golle kazanır; “2,5 alt” 2 veya daha az golle kazanır. Buçuklu barem, iade ihtimalini ortadan kaldırır.

Asya handikapı

Asya handikapı, beraberliği ortadan kaldıran iki yollu bir bahistir: bir takıma gol avantajı veya dezavantajı verilir (0, -0,5, -1, -0,25…). Bareme göre bahis miktarı kazanılabilir, kaybedilebilir, iade edilebilir ya da yarısı kazanılıp yarısı iade edilebilir.

Bahis şirketi marjı

Bahis şirketi marjı (overround), oranlara yerleştirilmiş komisyondur. Tüm sonuçların ima edilen olasılıkları (1 ÷ oran) toplanıp %100 çıkarılarak hesaplanır: bir 1X2 marketinde %104,8’lik toplam, %4,8 marj demektir.

Beraberlikte iade

Beraberlikte iade (İngilizce DNB, “Draw No Bet”), bir takımın galibiyetine yapılan ve beraberlikte bahis miktarının geri verildiği bir bahistir. Takımın kazanırsa kazanırsın, beraberlikte paranı geri alırsın, yenilirse kaybedersin.

Canlı bahis

Canlı bahis, maç sırasında; skora, kalan süreye ve olaylara (goller, kırmızı kartlar, sakatlıklar) göre anlık değişen oranlar üzerinden bahis yapmaktır. Oranlar çok hızlı değişir ve bahis şirketlerinin marjları çoğu zaman maç öncesinden daha yüksektir.

Cash out (erken bozdurma)

Cash out, bazı bahis şirketlerinin sunduğu, bir bahsi maç bitmeden, o anda belirlenen bir tutar karşılığında sonuçlandırma seçeneğidir. Bu tutar anlık oranlara bağlıdır ve bir marj içerir: genellikle bahsin “adil” değerinin biraz altındadır.

Çifte şans

Çifte şans, 1X2’nin üç sonucundan ikisini tek bahiste kapsar: 1X (ev sahibi veya beraberlik), X2 (deplasman veya beraberlik) ya da 12 (herhangi bir taraf kazanır, beraberlik yok). Kapsanan sonuçlardan biri gerçekleşirse kazanırsın; yani daha sık kazanırsın ama daha düşük oranla.

Handikap (Avrupa handikapı)

Avrupa handikapı, düzeltilmiş skor üzerinden oynanan bir 1X2 bahsidir: sonuç okunmadan önce bir takımdan tam sayıda gol düşülür (veya ona eklenir). -1 handikapta favori en az 2 farkla kazanmalıdır; bir farklı galibiyet “handikaplı beraberlik” doğurur.

İlk golü atan oyuncu

“İlk golü atar” bahsi, seçilen oyuncu maçın ilk golünü atarsa kazanır. “Maçta gol atar”dan çok daha zordur: oyuncunun hem gol atması hem de bunu herkesten önce yapması gerekir. “Gol yok” seçeneği 0-0’ı kapsar.

İlk yarı/maç sonucu

İlk yarı/maç sonucu (İY/MS) bahsi, 9 kombinasyon (1/1, X/1, 2/2…) arasından hem devre arasındaki hem de maç sonundaki sonucu tahmin etmektir. “X/1”: ilk yarı berabere, ardından maç sonunda ev sahibi galibiyeti demektir.

İma edilen olasılık

İma edilen olasılık, bir oranın işaret ettiği olasılıktır. 1’i ondalık orana bölerek hesaplanır: 2,00 oran %50, 4,00 oran %25 ima eder. Bir value bet’i fark etmek için oranları kendi tahmininle karşılaştırmanı sağlar.

Karşılıklı gol (KG var / KG yok)

Karşılıklı gol (KG, İngilizce BTTS), iki takımın da maçta en az birer gol atıp atmayacağına dair var/yok marketidir. “KG var”, iki takım da gol bulduğu anda kazanır (ör. 2-1, 1-1); aksi hâlde “KG yok” kazanır (ör. 2-0, 0-0).

Kasa yönetimi (bankroll)

Kasa (bankroll), bir bahisçinin yalnızca bahis için ayırdığı ve günlük harcamalarından ayrı tuttuğu paradır. Kasa yönetimi, her bahis miktarını bu kasanın bir payı olarak (çoğu zaman %1 ile %2) belirler; böylece kayıp serileri kasayı eritmeden atlatılabilir.

Kombine kupon

Kombine, birkaç seçimi tek bir kupona koyar; yalnızca tüm seçimler kazanırsa kazanır. Oranlar çarpılır, ama olasılıklar da çarpılır: her biri %60 olan üç seçimin hepsinin tutma şansı yalnızca %21,6’dır.

Maçta gol atar (golcü bahsi)

“Maçta gol atar” bahsi, seçilen oyuncu maç boyunca, dakikası veya gol sayısı ne olursa olsun, en az bir gol atarsa kazanır. Kural olarak kendi kalesine atılan goller sayılmaz ve yalnızca normal süre dikkate alınır.

Oran

Oran, bahis kazanırsa bahis şirketinin bahis miktarına uyguladığı çarpandır. Ondalık formatta 2,50 oran, bahis miktarının 2,50 katını (bahis miktarı dâhil) geri verir: 10 ₺’lik bahis 25 ₺ döndürür, yani 15 ₺ net kâr. Oran aynı zamanda bir ima edilen olasılığı da ifade eder: 1 ÷ oran.

Sistem bahsi

Sistem bahsi, birkaç seçimi belirli büyüklükteki tüm kombinasyonlara böler ve her birini ayrı bir bahis olarak oynar. 2/3 sistem, üç seçimi üç ikili kombineye dönüştürür: bir seçim kaybetse bile kazanç elde edebilirsin, ama toplam bahis miktarı daha yüksektir.

Skor tahmini (doğru skor)

Skor tahmini, bir maçın kesin sonucunu (ör. 2-1) öngörmektir. Futbolda tahmin edilmesi en zor sonuçtur: onlarca skor mümkündür ve her biri düşük olasılıklıdır. Bu yüzden kesinlik değil, EN olası skor hedeflenir.

Tekli bahis

Tekli bahis, yalnızca tek bir seçime yapılan bahistir: tek bir maçın tek bir sonucu (ev sahibi galibiyeti, beraberlik, 2,5 üst…). Bu seçim tutarsa kazanır ve geri dönüş bahis miktarı × oran olur. Tek marj ve tek risk içeren, okunması en kolay bahis türüdür.

Value bet (değerli bahis)

Value bet, bir sonucun gerçek olasılığının sunulan oranın ima ettiği olasılıktan yüksek olduğu durumdur. Başka bir deyişle piyasa olayı hafife alır. Rasyonel bir yaklaşımın temelidir: amaç “sık kazanmak” değil, oranlar fazla cömert olduğunda oynamaktır.

İstatistikler

Bir maçı gerçekten anlatan rakamlar: xG, isabetli şutlar, topa sahip olma, form… · 10 tanım

Aralarındaki maçlar (H2H)

H2H (head-to-head), aynı iki takım arasında oynanan maçların geçmişidir: kimin kazandığı, skorlar, tekrar eden eğilimler. Genel istatistiklerin gizlediği eşleşme dinamiklerini, örneğin bir takımın başka bir takıma karşı sürekli iyi sonuç almasını fark etmeye yardımcı olur.

Asist

Asist, bir oyuncunun takım arkadaşının doğrudan gol atmasını sağlayan son pası (veya son bilinçli dokunuşu)dur. Bir oyuncunun hücuma katkısını ölçmek için bireysel istatistiklerde gollerle birlikte kaydedilir.

Gol yememe (clean sheet)

Gol yememe (clean sheet), bir takımın hiç gol yemediği maçtır. Savunma sağlamlığının temel göstergesidir: kendisi kaç gol atarsa atsın, kalesini gole kapatarak maçı bitiren takıma (ve çoğu zaman kaleciye) yazılır.

İsabetli şut

İsabetli şut, kalecinin (ya da çizgideki son savunmacının) müdahalesi olmasa gole gidecek olan denemedir. Goller isabetli şut sayılır; direğe veya üst direğe çarpıp içeri girmeyen ya da auta giden şut isabetli değildir.

Korner

Korner, top gol olmadan tamamen kale çizgisini geçtiğinde ve en son savunan takımdan bir oyuncuya değdiğinde hücum eden takıma verilir. Sahanın köşesindeki korner yayından kullanılır.

Sarı ve kırmızı kart

Kart, hakemin bir oyuncuya gösterdiği disiplin cezasıdır: sarı kart bir uyarı, kırmızı kart ise doğrudan oyundan atılmadır. Aynı maçta iki sarı kart kırmızı kart demektir: oyuncu sahayı terk eder ve takımı maçı on kişi tamamlar.

Son form

Son form, bir takımın son maçlarındaki, genellikle son 5 maçındaki sonuç dizisidir; G (galibiyet), B (beraberlik) ve M (mağlubiyet) harfleriyle yazılır. “GGBMG” üç galibiyet, bir beraberlik ve bir mağlubiyet demektir: bir takımın o anki ivmesini değerlendirmenin kısa yoludur.

Topa sahip olma

Topa sahip olma, bir takımın maçta topu elinde tuttuğu sürenin yüzde olarak payıdır: örneğin %60’a %40. İstatistik sağlayıcısına göre, her takımın topu kontrol ettiği süreden ya da her takımın paslardaki payından hesaplanır.

xA (asist beklentisi)

xA, yani “asist beklentisi”, şutla sonuçlanan pasların kalitesini ölçer: her pasa, hazırladığı şutun xG değeri verilir; yani o pasın asiste dönüşme olasılığı. Bir oyuncunun toplam xA’sı, kaç asist yapması “gerektiğini” tahmin eder.

xG (gol beklentisi)

xG, yani “gol beklentisi”, bir pozisyonun kalitesini ölçer: belirli bir şutun gole dönüşme olasılığıdır; mesafe, açı, vuruşta kullanılan vücut bölgesi ve oyun türüne göre 0 ile 1 arasında bir değer alır. Bir takımın maçtaki toplam xG’si, kaç gol atması “gerektiğini” tahmin eder.

Oyun ve taktik

Pres, alçak blok, penaltılar, uzatmalar… sahanın kavramları ve oyunun kuralları. · 7 tanım

Derin blok (alçak blok)

Derin blok, bir takımın hatlarını kendi ceza sahasına yakın bir yere çektiği, çok kompakt durduğu ve alanları kapatmak için topu rakibe bıraktığı savunma düzenidir; ardından kontra atakla vurmayı hedefler.

Geri dönüş (remontada)

Remontada, kaybedilmiş görünen bir maçın veya çift maçlı bir eşleşmenin, birkaç gollük bir fark kapatılarak tersine çevrilmesidir. İspanyolca kelime, 2017’de ilk maçı 4-0 kaybeden Barcelona’nın 8 Mart 2017’de PSG’yi 6-1 yenmesinden sonra yaygınlaştı.

Kontra atak

Kontra atak, topu geri kazandıktan hemen sonra, rakip dengesini toparlamadan önce ondaki düzensizlikten yararlanmak için başlatılan hızlı bir ataktır. Hıza, az pasa ve kaleye yönelik çok direkt oyuna dayanır.

Penaltı

Penaltı, bir oyuncu kendi ceza sahasında doğrudan serbest vuruşla cezalandırılan bir ihlal yaptığında verilir. Kaleye 11 metre mesafeden, yalnızca kaleci geçilmesi gereken bir vuruşla kullanılır ve yaklaşık %75–80 oranında gole çevrilir.

Penaltı atışları

Penaltı atışları, eleme usulü bir maçın sonunda, genellikle uzatmalardan sonra hâlâ berabere olan iki takım arasında kazananı belirler. Her takım sırayla beş vuruş kullanır; eşitlik sürerse vuruşlar birer birer, “ani ölüm” usulüyle devam eder.

Pres

Pres, topu hızla geri kazanmak için top ayağındaki rakibin üzerine gitmektir; ideal olarak sahanın ileri bölgelerinde. Çoğu zaman PPDA ile ölçülür: belirli bir bölgede savunma aksiyonu başına rakibe izin verilen pas sayısı. PPDA ne kadar düşükse pres o kadar yoğundur.

Uzatmalar

Uzatmalar, eleme usulü bir maç normal sürenin sonunda berabere bittiğinde oynanan, 15’er dakikalık iki devreden oluşan ek süredir. Eşitlik devam ederse kazanan penaltı atışlarıyla belirlenir.

Modeller ve yapay zeka

Olasılıklar, Poisson dağılımı, Elo modeli: veriler nasıl bir tahmine dönüşür? · 6 tanım

Elo derecelendirme sistemi

Elo derecelendirme sistemi, Arpad Elo’nun satranç için geliştirdiği bir sıralama yöntemidir: her takımın bir puanı vardır, iki takım arasındaki fark maçlarının beklenen sonucunu verir ve her maçtan sonra puanlar gerçek sonuç ile beklenen sonuç arasındaki farka göre güncellenir.

İç saha avantajı

İç saha avantajı, bir takımın kendi sahasında oynamaktan elde ettiği ek performanstır: seyirci, yolculuk olmaması, sahaya aşinalık. Büyük liglerde ev sahibi maçların yaklaşık %45’ini kazanır; deplasman takımı ise ancak %30 kadarını.

Maç tüyosu

Tüyo, bir maçın nasıl biteceğine dair bir görüştür; genellikle “A takımı kazanır”, “2,5 üst” veya “2-1” gibi kesin bir yorum. Tek bir sonucu seçmek yerine her sonucun şansını rakamlarla ifade eden olasılığa dayalı bir tahminden farklıdır.

Olasılık

Olasılık, bir olayın ne kadar muhtemel olduğunu %0’dan (imkânsız) %100’e (kesin) kadar ölçer. Futbolda bir maçın üç sonucunun (ev sahibi galibiyeti, beraberlik, deplasman galibiyeti) olasılıklarının toplamı %100’dür. Güvenilir bir olasılık kalibre edilmiştir: %70 verilen şey 10 kezde yaklaşık 7 kez gerçekleşir.

Poisson dağılımı

Poisson dağılımı, ortalaması bilinen nadir olayların 0, 1, 2… kez gerçekleşme şansını veren bir olasılık yasasıdır. Futbolda, bir takımın gol beklentisinden (λ) her gol sayısının olasılığını, buradan da her skorun olasılığını hesaplar.

Tahmin

Bir maç tahmini, olabileceklerin sayısal bir tahminidir: ev sahibi galibiyeti, beraberlik ve deplasman galibiyeti olasılıkları (1X2), en olası skor, iki takımın da gol atma ya da 2,5’ten fazla gol olma şansı. Tüyodan farklı olarak taraf tutmaz: belirsizliği ölçer.