xA (asist beklentisi)
xA, yani “asist beklentisi”, şutla sonuçlanan pasların kalitesini ölçer: her pasa, hazırladığı şutun xG değeri verilir; yani o pasın asiste dönüşme olasılığı. Bir oyuncunun toplam xA’sı, kaç asist yapması “gerektiğini” tahmin eder.
xA, klasik asistin bir kusurunu giderir: asist tamamen takım arkadaşının bitiriciliğine bağlıdır. Beceriksiz forvetlere üç net pozisyon hazırlayan bir oyun kurucu, işini yapmış olsa bile maçı asistsiz bitirir. xA, şut gole dönüşsün ya da dönüşmesin, yaratılan pozisyonun kalitesini ödüllendirir.
En yaygın versiyonunda bir pasın xA’sı, onu izleyen şutun xG’sine eşittir: altı pas içinde boştaki forvete yapılan geri pas çok değerlidir, ceza sahası çizgisinden kafayla vurulan bir orta ise çok az. Bazı sağlayıcılar, şut gelsin ya da gelmesin pasın kendisini (konumu, türü) değerlendiren bir varyant kullanır; bu yüzden rakamlar kaynaktan kaynağa her zaman karşılaştırılabilir değildir.
Bir sezon boyunca gerçek asistleri xA ile karşılaştırmak, takım arkadaşlarının bitiriciliği sayesinde parlayan bir oyuncuyu (xA’dan fazla asist) ya da tersine şanssız bir oyun kurucuyu tespit etmeye yardımcı olur. xG gibi xA da ancak yeterli sayıda maçta anlam kazanır ve şutla bitmeyen atakları görmez.
Örnek
Bir orta saha oyuncusu 0,35, 0,08 ve 0,12 xG değerinde şutlara yol açan üç pas verir: maçtaki xA’sı 0,35 + 0,08 + 0,12 = 0,55 olur. Bu şutların hiçbiri gole dönmezse, 0,55 xA’ya rağmen 0 asistle maçı bitirir.
Sıkça sorulan sorular
- xA ile asist arasındaki fark nedir?
- Asist, bir pastan sonra gerçekten atılan golleri sayar; xA ise takım arkadaşı gol atsın ya da atmasın, yaratılan pozisyonların kalitesini ölçer.
- xA nasıl hesaplanır?
- En yaygın yöntemde bir pasa, hazırladığı şutun xG’si verilir. Bir oyuncunun xA’sı, bir maç veya sezon boyunca bu değerlerin toplamıdır.
- xG ile xA arasındaki fark nedir?
- Aynı atakta xG şutu çeken oyuncuya, xA pası veren oyuncuya yazılır. İkisinin toplamı (xG + xA), bir oyuncunun hücuma katkısını ölçer.