İç saha avantajı
İç saha avantajı, bir takımın kendi sahasında oynamaktan elde ettiği ek performanstır: seyirci, yolculuk olmaması, sahaya aşinalık. Büyük liglerde ev sahibi maçların yaklaşık %45’ini kazanır; deplasman takımı ise ancak %30 kadarını.
İç saha avantajı, futbolun en iyi belgelenmiş etkilerinden biridir. Birkaç neden bir araya gelir: takımı coşturan ve bazı hakem kararlarını da etkileyebilen seyirci; yolculuk olmaması ve daha az yorgunluk; sahaya, ölçülerine ve çevresine aşinalık. 2020-21’deki seyircisiz sezonlar bunu tersinden kanıtladı: taraftarsız maçlarda avantaj birçok ligde belirgin şekilde azaldı.
Büyüklüğü her yerde aynı değildir. Lige ve stada göre değişir (rakım, iklim, Afrika veya Güney Amerika’daki uzun yolculuklar) ve on yıllar içinde azalma eğilimi göstermiştir. Bir final veya uluslararası bir turnuvanın final aşamasındaki bazı maçlar gibi tarafsız sahada neredeyse ortadan kalkar.
Bir tahmin için ne görmezden gelinmeli ne de abartılmalıdır. Deplasmanda oynayan güçlü bir takım, zayıf bir ev sahibine karşı çoğu zaman favori kalır: iç saha avantajı olasılıkları ayarlar, onları tek başına nadiren tersine çevirir. Deplasmanda beraberliğin çoğu zaman iyi bir sonuç sayılmasının nedeni de budur.
Örnek
Her biri 1,3 gol beklentisi üreten denk iki takım: tarafsız sahada bir Poisson modeli kabaca %37 / %26 / %37 verir. Ev sahibinin gol beklentisi 1,12 ile çarpılır (1,46) ve deplasman takımınınki 1,12’ye bölünürse (1,16), sonuç kabaca %44 / %26 / %30 olur.
Elofoot bunu nasıl kullanıyor?
Elofoot’un Poisson modeli 1,12’lik bir iç saha avantajı katsayısı uygular: her takımın xG’si, formu, puan durumu ve ligin gücü hesaba katıldıktan sonra ev sahibinin gol beklentisi 1,12 ile çarpılır, deplasman takımınınki 1,12’ye bölünür.
Sıkça sorulan sorular
- İç saha avantajı hâlâ var mı?
- Evet, on yıllar içinde azalmış olsa da. Büyük liglerde ev sahipleri hâlâ deplasman takımlarından belirgin şekilde daha sık kazanıyor.
- Seyircisiz maçlarda neden azaldı?
- Çünkü etkinin bir kısmı seyirciden gelir. 2020-21’de taraftarsız oynanan maçlarda iç saha ve deplasman galibiyetleri arasındaki fark birçok ligde belirgin şekilde daraldı.
- Tarafsız sahada geçerli mi?
- Pek değil. Üçüncü bir ülkede oynanan bir final veya turnuva maçında, takımlardan biri fiilen kendi taraftarları önünde oynamıyorsa büyük ölçüde ortadan kalkar.